Navigate archive
first first May, 2012 first first
Su Mo Tu We Th Fr Sa
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Newsletter
Email:
Trang chủ | Lịch sử | Hà Nội thời Pháp thuộc

Hà Nội thời Pháp thuộc

Báo chí Hà Nội đầu thế kỷ XX đến 1945

Hà Nội không phải là nơi ra đời tờ báo đầu tiên của nước ta. Tờ Gia Định báo, bằng chữ quốc ngữ, ra mắt ngày 14/5/1865 tại Sài Gòn được coi là tờ mở đầu của báo chí Việt Nam.
Chi tiết

Những thay đổi về giáo dục ở Hà Nội

Trước khi Pháp xâm lược, ở toàn cõi Bắc Kỳ có hai trường thi Hương, một ở Hà Nội (cho thí sinh các tỉnh Hà Nội, Sơn Tây, Bắc Ninh, Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hưng Hoá…), một ở Nam Định (cho thí sinh các tỉnh Nam Định, Hưng Yên, Hải Dương…)....
Chi tiết

Một trường học đổi mới đầu tiên ở Hà Nội

Từ giữa năm 1906 dân phố Hàng Đào thấy các nhà nho có tên tuổi đương thời như phó bảng Hoàng Tăng Bí, cử nhân Dương Bá Trạc, tú tài Lê Đại, huấn đạo Nguyễn Quyền… thường xuyên lui tới nhà cụ cử Lương Văn Can ở số nhà 4 cùng phố. Lại có cả các vị thanh niên Tây học danh tiếng như Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Duy Tốn… chẳng biết các vị bàn việc gì, chỉ biết là tới tháng 3/1907 ngôi nhà số 10 có treo biển Đông Kinh nghĩa thục (ĐKNT) và bắt đầu chiêu sinh. Đông Kinh là tên cũ của Hà Nội, nghĩa thục là trường làm việc nghĩa....
Chi tiết

Hoạt động công thương nghiệp của người Việt Nam

Hà Nội nguyên là một thành phố buôn bán sầm uất và nghề thủ công rất phát triển. Tuy nhiên, những hàng công nghệ cần thiết đều phải mua của nước ngoài, và lại qua tay các nhà buôn ngoại quốc....
Chi tiết

Hà Nội trong chiến tranh thế giới 1939 - 1945

Ngày 1-9-1939, phát xít Đức tấn công Ba Lan, mở đầu cuộc chiến tranh thế giới thứ hai. Ngày 29-9-1939, chính phủ Đalađiê (Đaladier) ra sắc luật cấm Đảng Cộng sản Đông Dương. Nhưng chẳng phải đợi đến sắc luật này, khi chiến tranh mới nổ ra, bọn cầm quyền Pháp ở Hà Nội đã khủng bố phong trào cách mạng....
Chi tiết

Hội Truyền bá quốc ngữ

Trong tháng 5-1938, cũng còn một sự kiện khá quan trọng là việc thành lập Hội Truyền bá quốc ngữ....
Chi tiết

Cuộc mít tinh ngày 1-5-1938

Tới đầu tháng 5 diễn ra một cuộc sinh hoạt chính trị rất vang dội, có một không hai trong lịch sử phong trào đấu tranh cách mạng suốt thời kỳ 1936-1939. Đó là cuộc mít tinh lớn chào mừng ngày Quốc tế lao động 1-5-1938....
Chi tiết

Phong trào Đông Dương đại hội

Chính phủ Mặt trận nhân dân Pháp dự định cử một phái đoàn nghị sĩ sang Đông Dương để điều tra tình hình và thu thập nguyện vọng dân chúng vào khoảng cuối năm 1936. Đảng Cộng sản Đông Dương chủ trương nhân dịp này phát động phong trào quần chúng tỏ bày nguyện vọng của mình và tố cáo những tệ hại của bọn thống trị....
Chi tiết

Báo "Tin tức"

Cuối năm 1936, một số lớn tù chính trị được trả tự do. Các đảng viên cộng sản lần lượt trở về Hà Nội. Một nhóm tiếp tục hoạt động bí mật gồm Lương Khánh Thiện, Nguyễn Văn Phúc… Một nhóm hoạt động công khai gồm các ông Đặng Xuân Khu, Hạ Bá Cang (tức Hoàng Quốc Việt). Đặng Xuân Khu vừa là Xứ uỷ viên, vừa phụ trách bí thư chi bộ báo chí....
Chi tiết

Phong trào nhân dân dấu tranh trong những năm 1936 - 1939

Nạn khủng hoảng kinh tế chấm dứt vào năm 1934, nhưng hậu quả của nó còn kéo dài. Thợ thuyền mặc dù đã có việc làm nhiều hơn nhưng số lượng công nhân có việc làm vẫn chưa bằng trước khi khủng hoảng. Không kể số công nhân còn thất nghiệp sinh sống vô cùng chật vật, ngay cả số công nhân có việc trong những năm 1936 – 1938 vẫn phải lĩnh số lương thấp hơn nhiều so với trước. Trong khi đó thì giá sinh hoạt ngày càng lên cao....
Chi tiết

Thành lập Đảng cộng sản Đông Dương & phong trào đấu tranh từ 1930 - 1935

Ngày 3-2-1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (đến tháng 10 đổi là Đảng Cộng sản Đông Dương). Ngày 17-3-1930 tại số nhà 42 phố Hàng Thiếc, ban chấp hành Thành uỷ lâm thời Hà Nội được thành lập gồm 3 người: Đỗ Ngọc Du (Bí thư), Nguyễn Ngọc Vũ, Lều Thọ Nam {Đến cuối tháng 4-1930, Đỗ Ngọc Du đi công tác nước ngoài....
Chi tiết

Sự ra đời của chi bộ cộng sản đầu tiên và thành lập Đông Dương cộng sản đảng

Thực tiễn phát triển mạnh mẽ của phong trào công nhân lúc này cho thấy Thanh niên cách mạng đồng chí hội không còn đủ khả năng lãnh đạo, mà phải gấp rút thành lập chính đảng của giai cấp vô sản....
Chi tiết

Hoạt động của Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội

Đầu năm 1925 ở Trung Quốc, Nguyễn Ái Quốc đã tập hợp được những thanh niên Việt Nam yêu nước thuộc tổ chức Tâm Tâm xã để huấn luyện, đào tạo cấp tốc, sau đó đưa họ vào hội Thanh niên cách mạng (6-1925) rồi phái về nước tuyên truyền vận động cách mạng....
Chi tiết

Hoạt động của Việt Nam quốc dân đảng

Sự trưởng thành về kinh tế cũng như về ý thức giai cấp cảu tư sản Việt Nam sau đại chiến 1914 – 1918 đã dẫn đến sự thành lập một đảng chính trị của nó là Việt Nam Quốc dân đảng ở Thủ đô Hà Nội....
Chi tiết

Phong trào đòi tha Phan Bội Châu - Để tang Phan Chu Trinh và đưa đám tang Lương Văn Can

Bước vào những năm đầu của thập kỷ 20, phong trào đấu tran chính trị ở Hà Nội đã nổ ra với tính chất một cao trào yêu nước dân chủ công khai rộng rãi, bao gồm mọi tầng lớp nhân dân thành phố, trong đó các thanh niên trí thức tiểu tư sản và tư sản lớp dưới đóng vai trò “ngòi nổ”....
Chi tiết

Vụ ném bom khách sạn "Hà Nội"

Dù gặp nhiều thất bại, các nhà yêu nước Việt Nam vẫn kiên trì tìm cách chống Pháp. Trong số đó nổi lên Nguyễn Khắc Cần (1873 - 1913). Quê ở thôn Yên Viên, huyện Gia Lâm, Hà Nội, ông vốn tham dự phong trào Đông Du, gia nhập Việt Nam quang phục hội, từng sang Trung Quốc cùng Phan Bội Châu....
Chi tiết

Hội Nghĩa Hưng và vụ Hà thành đầu độc

Bằng nhiều hoạt động phong phú, các sĩ phu yêu nước thuộc xu hướng cải cách của Hà Nội hồi đầu thế kỷ XX đã góp phần thức tỉnh lòng ái quốc trong nhân dân, bước đầu tấn công vào hệ tư tưởng phong kiến đang được thực dân ra sức lợi dụng. Và như vậy là đã mở đường cho tư tưởng mới tràn vào, tạo điều kiện tinh thần cho các phong trào đấu tranh rộng lớn sau đó....
Chi tiết

Đông Kinh nghĩa thục

Song song với phong trào Đông Du do Phan Bội Châu khởi xướng có xu hướng chuẩn bị bạo động, khôi phục độc lập cho đất nước thì từ những năm đầu thế kỷ XX, ở Hà Nội còn sôi nổi phong trào Đông Kinh nghĩa thục (và các chi nhánh)....
Chi tiết

Phong trào Đông Du

Rút kinh nghiệm thất bại của thế hệ cha anh cuối thế kỷ XIX, thế hệ cách mạng mới của Việt Nam nhận thức được rằng muốn đánh bại kẻ thù, khôi phục độc lập dân tộc, giờ đây không thể chỉ dùng phương pháp hoạt động cũ, mà phải có một cuộc nổi dậy của đông đảo nhân dân cả nước với những hình thức hoạt động mới....
Chi tiết

Văn học Hà Nội đầu thế kỷ XX đến 1945

Dần dần, cùng với thời gian, nhân vật trung tâm trong đời sống văn hoá là tầng lớp trí thức tây học. Chủ yếu thông qua tầng lớp này, ảnh hưởng của các trào lưu tư tưởng, văn hoá, văn học của thế giới hiện đại ngày càng thấm sâu vào ý thức người làm văn, đọc sách....
Chi tiết

Quá trình đô thị hóa trong thời Pháp thuộc

Công việc xây dựng đầu tiên của Pháp ở Hà Nội (1875 - 1888)Hiệp ước ký ngày 15/3/1874 giữa triều đình nhà Nguyễn và thực ...
Chi tiết

Hoạt động kinh doanh và bóc lột của thực dân

Trong những năm 90 của thế kỷ XIX, bọn tư bản pháp đã mở ở Hà Nội một số nhà máy như nhà máy diêm, nhà máy dệt, nhà máy điện, nhà máy nước và nước đá, nhà máy rượu và nhà máy bia. Năm 1891 đã thấy có mặt 64 hãng buôn người Âu ở Hà Nội....
Chi tiết

Hà Nội trở thành một thành phố thuộc địa

Theo chỉ dụ của triều đình Huế ngày 6 tháng 8 năm Đồng Khánh thứ 3 (1-10-1888) áp dụng từ ngày 3-10-1888, Hà Nội trở thành một nhượng địa của thực dân Pháp. Từ ngày đó những người Việt Nam sinh ở Hà Nội đều là người của Pháp (sujet fransais) mặc dầu không phải là công dân Pháp, phải tuân theo pháp luật của Pháp và xét xử ở toà án Pháp. (Còn Bắc Kỳ là đất “bảo hộ” những người sinh đẻ ở Bắc Kỳ (trừ Hải Phòng cũng là nhượng địa của thực dân Pháp) đều tuân theo pháp luật của Việt Nam và do toà án Việt Nam xét xử)....
Chi tiết

Thực dân Pháp khai thác Hà Nội - Sự phân hóa giai cấp

Sau khi phong trào đấu tranh vũ trang yêu nước nói chung của cả nước và riêng của nhân dân Hà Nội nối tiếp nhau tan rã dưới sự đàn áp, khủng bố đẫm máu của chúng, thực dân Pháp đã có điều kiện thuận lợi để bắt tay vào khai thác bóc lột Việt Nam có hệ thống trên quy mô lớn, với tốc độ nhanh....
Chi tiết

Hà Nội những ngày đầu đấu tranh chống cách cai trị của Pháp

Thi hành các điều khoản của hiệp ước 1884, Pháp đuổi các quan quân nhà Nguyễn ra ngoài thành và đưa đại quân của chúng vào. Số quân còn lại chia nhau đóng ở các đường phố chính. Công sứ Pháp ở Hà Nội đặt trụ ở ngôi nhà nay là 80 phố Hàng Gai. Đội quân thông tin đóng tại đền Ngọc Sơn, đội quân tình báo đóng tại chùa Quan Thượng bên bờ hồ Gươm (khu nhà bưu điện hiện nay)....
Chi tiết

Hà Nội trở thành thuộc địa của Pháp

“… Thực là một cuộc sống kinh khủng đối với một dúm người từng đêm chờ đợi kết liễu cuộc đời” [Trích trong bà “La mort du commandant” của L.Yaun – L’avenir du Tonkin, số 29-9-1888]...
Chi tiết

Rivie đền tội ở Cầu Giấy

Ngày 18-5 quân đội Pháp ở Hà Nội chuẩn bị lực lượng để ngày hôm sau đánh ra Cầu Giấy. Tổng số quân Pháp có 750 tên. Chúng để lại 200 tên giữ nhượng địa Đồn Thuỷ, còn 550 tên xuất trận với 3 đại bác dã chiến. Chúng chuẩn bị hết sức bí mật. Đến tận 6 giờ chiều bọn chỉ huy mới phát rượu mạnh và thịt cho lính và mới 3 giờ sáng chúng đã trở dậy ăn uống rồi xuất quân....
Chi tiết

Rivie đánh thành Hà Nội

Sáng ngày 20-4-1882, Rivie gửi tối hậu thư cho Hoàng Diệu đề ra những điều kiện hỗn xược như bắt các quan tỉnh phải nộp mình ngay 8 giờ sáng hôm sau. Hoàng Diệu cử án sát Tôn Thất Bá ra gặp Rivie đề nghị hoãn trả lời lại một hôm để có thì giờ chuẩn bị thêm. Nhưng Tôn Thất Bá vốn đã tư thông với Pháp, bỏ chạy trú ẩn ở làng Mọc. Quân Pháp bắt đầu nổ súng....
Chi tiết

Phản ứng của quân dân Hà Nội

Được tin thực dân Pháp đánh chiếm Hà Nội, triều đình Huế không biết hành động ra sao. Nhưng khi thực dân Pháp đưa tin sẽ trả lại, Tự Đức tin ngay và cử Trần Đình Túc, Nguyễn Hữu Độ theo tàu chiến của chúng ra Hà Nội hội thương và nhận thành....
Chi tiết

Pháp đánh chiếm Hà Nội lần thứ hai

Từ 1874 đến 1832, trong khi ở Hà Nội, thực dân Pháp vi phạm hiệp định 1874, tăng cường lực lượng quân sự từ 100 lên đến 500 quân cùng với một số chiến hạm hoạt động dưới sông cũng như một số chiến hạm khác chực sẵn ở ngoài vịnh Bắc Kỳ, thì triều đình Huế không những không củng cố và tăng cường lực lượng quân sự để đối phó lại mà chỉ chăm chăm dựa vào lực lượng quân đội thực dân để đàn áp các phong trào nông dân khởi nghĩa....
Chi tiết

Gácniê đền tội ở Cầu Giấy

Lợi dụng tình hình đó, Gácniê tung quân đánh chiếm rộng ra vùng đồng bằng. ở tất cả các nơi chúng tới, nhân dân địa phương đều sôi nổi tự động võ trang chặn đánh quyết liệt. Nhưng do sức đề kháng yếu ớt của quan quân triều đình, chỉ trong vòng không đầy một tháng (từ 23-11 đến 12-12) các tỉnh Hưng Yên, Hải Dương, Ninh Bình, Nam Định đều lọt vào tay giặc. Mãi tới lúc này quân của triều đình đóng ở Bắc Kỳ dưới quyền chỉ huy của Hoàng Tá Viêm và Tôn Thất Thuyết mới quyết tâm đối phó....
Chi tiết

Gácniê đánh thành Hà Nội

Giữa lúc quan hệ hai bên đang như vậy thì thực dân ở Sài Gòn phái Gácniê (Francis Garnier) đưa quân ra Bắc, bề ngoài với danh nghĩa theo yêu cầu của triều đình Huế để giải quyết vụ Đuypuy, nhưng bên trong là để kiếm cớ can thiệp sâu vào vấn đề Bắc Kỳ....
Chi tiết

Hoạt động của Duypuy

Để kiếm cớ, chúng dùng con bài Đuypuy (Jean Dupuis), một lái súng phiêu lưu đang ôm mộng độc chiếm dòng sông Hồng để ngược lên vùng Vân Nam (Trung Quốc) làm giàu. Đuypuy tới Hà Nội ngày 22-12-1872 với một lực lượng quân sự đáng kể....
Chi tiết

Pháp đánh chiếm Hà Nội lần thứ nhất

Sau khi đã chiếm sáu tỉnh Nam Kỳ (6-1867) thực dân Pháp tính đến chuyện đánh Bắc, chiếm Hà Nội....
Chi tiết
tổng số: 34 | đang hiển thị: 1 - 34
Đăng nhập
Tác giả nổi bật