Đường Nghi Tàm

Vị trí:
Đường Nghi Tàm dài 1,4 km, tiếp nối đường Âu Cơ ở chỗ ngã ba đường Âu Cơ - Xuân Diệu chạy đến đầu dốc đường Thanh Niên, chỗ ngã tư An Dương.
Đây là đoạn đê mới đắp sau năm vỡ đê Liên Mạc 1915 nên có tên là Đê Ngoài, chạy song song với phố Yên Phụ ở phía trong vốn là đoạn đê cũ. Tên đặt năm 1986.
Đường này thực ra chỉ có đoạn đầu là thuộc đất Nghi Tàm, còn chủ yếu là đi trên đất làng Yên Phụ.

Tiểu dẫn địa danh:
Nghi Tàm là một thôn đầu thế kỷ XIX thuộc tổng Thượng, huyện Vĩnh Thuận, bám sát bờ Đông hồ Tây, có một doi đất nhô ra hồ. Thôn có ba xóm: xóm Cái ở sát chân đê (tức sát đường Xuân Diệu), xóm Trên ở giữa làng và xóm Đình ở phía Đông, lối vào qua cổng chùa Kim Liên, có tên cũ là Đồng Bông.
Thực ra làng Nghi Tàm là một làng cổ, đời Lý đã có tên là phường Tích Ma tức Gai sợi, đời Trần đổi ra Tàm Tang tức Dâu tằm. Sang đời Lê mới đổi là Nghi Tàm tức Hợp với con tằm. Như vậy việc trồng dâu, trồng gai hẳn có ở đây từ rất xa xưa. Nhưng ở đình làng lại thờ các vị thành hoàng không liên quan gì đến nghề tằm dâu mà là các thần của huyền thoại: Minh Khiết, Vũ Trung... Chùa làng tên là Kim Liên tự cũng ở ngay trên bờ hồ có một lịch sử lâu đời, tương truyền xây trên nền cung cũ của công chúa nhà Lý là Từ Hoa, người đã có công dạy dân ở đây trồng dâu, nuôi tằm. Về kiểu thức kiến trúc, chùa Kim Liên giống như chùa Tây Phương (Thạch Thất, Hà Tây cũ) cũng được tu tạo vào thời đại Tây Sơn. Ngoài ra, Nghi Tàm còn là quê hương của Bà huyên Thanh Quan, một nhà thơ nổi tiếng ở đầu thế kỷ XIX.
Còn làng Yên Phụ hồi đầu thế kỷ XIX vốn cũng là một thôn thuộc tổng Thượng, huyện Vĩnh Thuận cũ, cũng là doi đất ở góc đông nam Hồ Tây. Làng có hai xóm: xóm Giữa và xóm Diu. Đây nguyên là một phường trong 36 phường hợp thành kinh thành Thăng Long đời Lê, tên là Yên Hoa. Sau năm 1841 mới đổi ra là Yên Phụ (chữ Hoa là tên mẹ vua Thiệu Trị nên kỵ húy). Yên Phụ có ngôi đình kiến trúc độc đáo, có một không hai ở nội thành Hà Nội là đình thờ dọc, ba vị thành hoàng là Linh Lang, Vương Đôi và Vương Ba.
Cả hai làng trên đều có nghề trồng hoa, cây cảnh và nuôi cá vàng.